MTB Vering Afstellen RockShox: Complete Setup Gids 2024
Gepubliceerd: 28 mei 2024· Bijgewerkt: 4 mei 2026
RockShox vering afstellen lijkt ingewikkeld maar volgt logische stappen. Een correct afgestelde vork en schokdemper maken het verschil tussen een fiets die over rotsblokken stuitert en een machine die als op rails door technische trails glijdt. Ik leg uit hoe je in 30 minuten je RockShox setup optimaliseert voor jouw gewicht en rijstijl.
De basis van elke setup is sag, oftewel inzakking. Dit is hoeveel de vering inzakt onder je gewicht zonder te rijden. Te weinig sag en je stuiter over hobbels. Te veel sag en je gebruikt geen volledige travel. RockShox adviseert 25 tot 30 procent sag voor trail riding. Voor downhill 30 tot 35 procent. Na sag stel je rebound in, de snelheid waarmee vering terugkomt. Daarna compressie, de weerstand bij indrukken. Voor algemene mountainbike setup tips kun je onze koopgids raadplegen.
Welke RockShox Vork Of Schokdemper Heb Je
Voor je begint moet je weten welk model RockShox je hebt. De setup verschilt per serie. Pike en Lyrik zijn de populairste trail vorken. Pike heeft 130 tot 150mm travel, Lyrik 150 tot 180mm. Revelation is instapmodel met basis demping. Sid is XC race vork met 100 tot 120mm. ZEB is enduro met 170 tot 190mm.
Voor achtervering heeft RockShox drie series. Deluxe is standaard trail demper met basis instellingen. Super Deluxe heeft meer compressie demping opties. Vivid is coil spring voor zware enduro en downhill. De meeste trail bikes hebben Deluxe of Super Deluxe met lucht spring.
Check je vork en demper voor exacte model. Op de onderkant van de vork staat een sticker met model naam en jaar. Bijvoorbeeld Pike Ultimate Charger 2.1 2023. Op schokdempers staat het op de body. Deluxe Select Plus 2024. Het jaar is belangrijk want demper systemen veranderen. Een Pike uit 2020 stelt anders af dan 2024 model.
RockShox gebruikt twee demper types. Charger 2 en Charger 3 voor high-end modellen. Motion Control voor mid-range. Solo Air voor budget. Charger 3 heeft meer afstelmogelijkheden dan Motion Control. Check welke demper jouw vork heeft. Dit staat in de technische specs van je fiets of op RockShox website.
De stickers op je vork tonen ook luchtdruk bereik. Bijvoorbeeld 50 tot 150 psi. Dit is het bereik waarbinnen je veilig kunt werken. Ga nooit onder minimum of boven maximum. Te lage druk beschadigt de lucht spring. Te hoge druk kan seals laten lekken. Hou je altijd binnen deze grenzen.
Voor deze gids focus ik op Pike en Lyrik vorken met Charger 2 of 3 demper, en Deluxe schokdempers. Dit zijn de meest voorkomende combinaties op trail en enduro bikes. De principes gelden ook voor andere modellen maar exacte instellingen verschillen. Raadpleeg altijd de officiële RockShox handleiding voor jouw specifieke model.
Sag Instellen: De Basis Van Elke Setup
Sag instellen begint met juiste luchtdruk vinden. Je hebt een schokpomp nodig met druk gauge. Normale fietspompen werken niet, ze gaan niet hoog genoeg. Een RockShox schokpomp kost 40 tot 60 euro en is essentieel voor elke mountainbiker. Andere merken werken ook maar RockShox pompen hebben nauwkeurige gauges.
Eerste stap: verwijder lucht uit vork en demper. Draai de ventieldop eraf. Druk met pen of sleutel het ventiel in tot je lucht hoort ontsnappen. Doe dit tot geen lucht meer uitkomt. Dit reset je setup naar nul. Nu weet je zeker dat vorige instellingen niet interfereren.
Tweede stap: schat startdruk. RockShox heeft formule. Voor vorken: jouw gewicht in kilo gedeeld door 0.5 geeft startdruk in psi. Voorbeeld: 80 kilo rijder begint bij 160 psi. Voor schokdempers: gewicht gedeeld door 0.33. Dus 80 kilo rijder start bij 240 psi. Dit zijn ruwe richtlijnen, exacte druk hangt af van rijstijl.
Derde stap: pomp lucht in vork tot startdruk. Schroef pomp op ventiel en pomp langzaam. Check regelmatig de gauge. Stop bij de berekende startdruk. Haal pomp eraf door eerst ventiel te sluiten, dan pomp los te schroeven. Anders verlies je druk. Herhaal dit voor de achterschokdemper.
Vierde stap: meet sag. Schuif de rubber O-ring op de standpijp helemaal naar de seal toe. Ga in normale rijpositie op je fiets zitten zonder te bewegen. Stap voorzichtig af zonder te wiebelen. Meet de afstand tussen seal en O-ring. Dit is hoeveel de vering inzakte, je sag.
Vijfde stap: bereken sag percentage. Deel sag door totale travel en keer 100. Voorbeeld: 35mm sag op 150mm vork is 23 procent. Voor trail riding wil je 25 tot 30 procent. Onder 25 procent is te hard, boven 30 te zacht. Pas luchtdruk aan tot je in de juiste range zit. Meer druk = minder sag. Minder druk = meer sag.
Zesde stap: test ride. Rijd een trail die je goed kent. Let op of je volledige travel gebruikt. Als je nooit bottom out mist je performance. Als je elke hobbel bottom out heb je te weinig druk. Ideaal is dat je bij grote drops en compressions 90 tot 95 procent travel gebruikt. De laatste 5 procent is reserve voor noodgevallen.
●RockShox Schokpomp op bol.comRebound Demping: Snelheid Van Terugvering
Rebound controleert hoe snel je vering terugkomt na compressie. Te langzame rebound en je vering blijft ingezakt bij opeenvolgende hobbels. Te snelle rebound en je fiets pogo-t, stuitert omhoog na elke hobbel. Correcte rebound laat vering precies op tijd terugkomen voor de volgende hindernis.
RockShox gebruikt rode draaiknoppen voor rebound. Op vorken zit deze onderin rechter standbuis. Op schokdempers aan de onderkant van de body. De knop heeft klikken. Helemaal dichtdraaien is maximale demping, langzaamste rebound. Open draaien vermindert demping, versnelt rebound. Tel de klikken terwijl je draait.
Start met rebound helemaal dicht. Tel de totale klikken terwijl je open draait. Pike heeft meestal 15 klikken, Lyrik 20. Deluxe dempers 10 tot 12. Ga terug naar gesloten positie. Nu draai je aantal klikken open volgens formule. Voor trail riding begin bij 50 procent van totale klikken. Bij 15 totaal start je 7 tot 8 klikken open.
Test rebound met parking lot bounce test. Ga voor je fiets staan en druk het stuur naar beneden tot vork volledig comprimeert. Laat los en kijk hoe snel het terugkomt. Te snel en het stuur schiet omhoog en stuitert. Te traag en het kruipt langzaam terug zonder enige bounce. Ideaal is één bounce en dan stabiel.
Voor achtervering dezelfde test. Druk het zadel naar beneden tot schokdemper comprimeert. Laat los. Te snelle rebound stuiter je van het zadel. Te trage rebound voelt log. Perfecte rebound komt in één vloeiende beweging terug met minimale bounce. Dit is je uitgangspunt voor trail tests.
Op de trail let je op meerdere hobbels achter elkaar. Zoals een wortel sectie met 5 wortels op 2 meter. Bij goede rebound reset de vering tussen elke wortel. Bij te trage rebound zakt de fiets steeds dieper in met elke wortel tot je bottom out. Bij te snelle rebound stuiter je over elke wortel heen en verlies je grip.
Een vuistregel: snellere rebound voor gladde trails met grote jumps. Tragere rebound voor technische trails met veel kleine hobbels. Begin midden en pas kleine stappen aan. Één tot twee klikken maken merkbaar verschil. Noteer je instellingen zodat je terug kunt als je te ver gaat. Foto maken van knop positie werkt ook.
Compressie Demping: Weerstand Bij Indrukken
Compressie demping controleert hoe makkelijk je vering indrukt. Te weinig compressie en elke hobbel gebruikt volledige travel. Te veel compressie en kleine hobbels worden niet geabsorbeerd. RockShox split compressie in low speed en high speed. Dit heeft niets te maken met je fiets snelheid maar met snelheid waarmee de vork comprimeert.
Low speed compressie werkt bij langzame compressions. Zoals pedaal bob, remmen en langzaam over een boomstam rijden. High speed compressie werkt bij snelle impacts. Een scherpe steen raken of een drop landen. Beide zijn belangrijk maar voor verschillende situaties. Niet alle RockShox modellen hebben beide. Budget modellen hebben alleen low speed.
Op Pike en Lyrik zit low speed compressie bovenop de rechter standbuis. Een blauwe of zwarte knop met plus en min. Plus verhoogt demping, min vermindert demping. Begin bij midden positie. Test door een pumptrack of korte klimsectie. Bij teveel pedaal bob draai je plus richting. Bij harde onresponsieve vork draai je min richting.
High speed compressie zit dieper in de vork en is niet altijd extern instelbaar. Op Charger 3 dampers wel, op Charger 2 soms niet. Als je een kleine hex schroef ziet naast low speed knop is dit high speed. Draai rechtsom voor meer demping, linksom voor minder. Verander dit alleen als je regelmatig te hard bottom out op grote drops.
Voor schokdempers werkt het hetzelfde. Low speed compressie is blauwe knop op body. Begin bij midden. Te veel pedaal bob of wiebelen bij klimmen vraag meer demping. Te hard aanvoelende demper vraagt minder. High speed compressie op Super Deluxe is kleine hex schroef. Laat deze meestal op fabrieksinstellingen tenzij je specifiek te hard bottom out.
Een belangrijke RockShox feature is volume spacers. Dit zijn plastic ringen die je in de lucht spring plaatst. Meer spacers maken vering progressiever. De laatste 30 procent travel wordt harder. Dit voorkomt bottom out zonder hele setup harder te maken. Spacers toevoegen vereist vork demonteren. Laat dit door dealer doen of kijk RockShox video tutorials.
Voor meeste trail riders: low speed compressie 3 tot 5 klikken vanaf minimum. High speed compressie op fabriek instellingen. Volume spacers: geen tot één in vork, één tot twee in demper. Begin hier en pas alleen aan als je echt bottom out problemen hebt. Kleine aanpassingen in rebound en sag hebben vaak groter effect dan compressie wijzigen.
"Ik zie vaak mountainbikers die compressie helemaal dichtdraaien om bottom out te voorkomen. Dan verlies je alle small bump sensitivity. Beter is volume spacers toevoegen. Dat maakt alleen de laatste travel harder zonder begin van travel te beinvloeden."
Fine Tuning Voor Verschillende Trail Types
Een perfecte setup voor gladde flow trails werkt niet op ruw technisch terrein. RockShox maakt aanpassen makkelijk. Leer kleine wijzigingen te maken based op trail type. Dan haal je maximale prestaties uit je fiets zonder constant grote wijzigingen.
Voor flow trails met grote jumps en bochten wil je snellere rebound. Dit voorkomt dat je demper sag opbouwt in berm entries. Open rebound 2 tot 3 extra klikken versus je basis setting. Verlaag low speed compressie ook 1 klik. De fiets voelt levendiger en poppy. Perfect voor pumpen en manuals.
Voor technische rock gardens met veel scherpe impacts doe het omgekeerde. Sluit rebound 2 klikken. Verhoog low speed compressie 1 klik. Dit dempt de chaos. Je fiets voelt stabieler en plants zichzelf beter tussen rotsen. Je verliest iets reactief gevoel maar wint controle. Voor Alpine trails met lange rough descents is dit essentieel.
Voor klimmen verhoog je low speed compressie op de schokdemper. Zelfs 2 tot 3 extra klikken maakt veel verschil. Pedaal bob verdwijnt bijna volledig. Sommige RockShox dempers hebben climb switch. Dit sluit compressie met één klik. Vergeet niet om open te zetten voor descents. Vork compressie kun je meestal laten zoals het is.
Voor bikeparks met grote drops sluit je high speed compressie half toe indien mogelijk. Voeg ook een volume spacer toe als je regelmatig bottom out. Dit beschermt je vering tegen harde impacts. De laatste 20mm travel absorbeert extreme krachten zonder metaal-op-metaal contact. Voor één spacer toevoegen hoef je niet naar dealer, het is 15 minuten werk met RockShox handleiding.
Noteer al je instellingen. Maak foto van elke knop positie. Schrijf luchtdruk op. Na 10 ritten weet je niet meer wat je basis setting was. Met notities kun je terug of verschillende setups vergelijken. Sommige riders hebben twee setups: één voor lokale trails, één voor bikepark. Met foto's switch je in 5 minuten.
Belangrijk: verander nooit meer dan één ding tegelijk. Als je sag en rebound samen wijzigt weet je niet wat effect heeft. Wijzig eerst sag, test een rit. Dan pas rebound aan, test weer. Zo leer je wat elke instelling doet. Na 20 ritten begrijp je je vering intuïtief. Dan heb je dealers niet meer nodig voor kleine aanpassingen.
Service En Onderhoud Voor Optimale Prestaties
Zelfs perfecte instellingen helpen niet als je vering smerig of versleten is. RockShox vraagt onderhoud om de 50 rijuren of jaarlijks. Dit is geen advies maar vereiste. Negeer dit en je vering presteert 30 procent slechter. Seals lekken, demper olie degradeert en bushing slijten. Klein onderhoud voorkomt dure reparaties.
Basis onderhoud kun je zelf doen. Na elke rit veeg je standbenen en demper shaft schoon. Modder en zand schuren tegen seals. Dit veroorzaakt lekkage. Gebruik vochtige doek, geen hogedruk water. Spray siliconen olie op standbenen en veeg uit. Dit smeert seals en voorkomt corrosie. Kost 2 minuten, verdubbelt seal levensduur.
Om de 25 rijuren: lower leg service. Dit betekent oude olie verversen en foam rings vervangen. RockShox verkoopt service kits voor elk model. Pike lower leg service kit kost 25 tot 35 euro. Bevat olie, foam rings en seals. Met YouTube tutorial kun je dit zelf in 30 minuten. Bespaart 60 tot 80 euro dealer kosten.
Om de 50 rijuren of jaarlijks: volledige service. Damper demontage, olie verversen, seals vervangen. Dit vraag speciaal gereedschap en expertise. Laat dit door RockShox service center of goede dealer doen. Kost 100 tot 150 euro per vork, 80 tot 120 voor demper. Klinkt duur maar voorkomt 400 tot 600 euro vervangingskosten.
Check regelmatig op lekkage. Olie onder dust seals wijst op lekkende foam rings. Dit is normaal in kleine hoeveelheden maar veel olie betekent probleem. Lucht die langzaam weglekt uit vork kan wijzen op defect ventiel of gescheurde seal. Controleer dit door luchtdruk te meten na 1 week. Meer dan 10 psi verlies is probleem.
Bewaar je mountainbike niet met vering volledig gecomprimeert. Dit vervormt seals permanent. Hang fiets op of zet rechtop met minimale belasting op vering. In winter bewaar je fiets binnen. Kou maakt seals hard en breekbaar. Extreme temperaturen degraderen demper olie sneller. Kamertemperatuur is ideaal.
Een pro tip: doe major service aan eind van seizoen. Dan start je volgend seizoen met verse vering. Tijdens het seizoen doe je alleen lower leg service halverwege. Deze timing maximaliseert prestaties tijdens belangrijkste rijmaanden. Voor Nederland betekent dit major service in oktober, lower leg service in juni.
Veelgestelde Vragen RockShox Setup
